Istraživanja su realizovana tokom septembra i prvih dana oktobra, u okviru projekta “Revitalizacija historijskog područja – Stara tvrđava Teočak”, koji provodi Javna ustanova Zavod za zaštitu i korištenje kulturno-historijskog i prirodnog naslijeđa Tuzlanskog kantona.
Nakon završenih iskopavanja, u okviru projekta revitalizacije historijskog područja, slijedi konzervacija i restauracija ovog dijela tvrđave.
Kako je navedeno, cilj terenskog rada bio je otkrivanje i dokumentovanje arhitektonskih ostataka nekadašnje utvrde, utvrđivanje njenih gabarita te prikupljanje pokretnog arheološkog materijala koji može pružiti nove informacije o njenoj prošlosti.
Treća faza istraživanja omogućila je stručnjacima jasniji uvid u složenu arhitekturu Starog grada Teočak, uključujući bedeme i zidove koji su se pružali prema platou utvrde.
Posebno značajno otkriće predstavlja cisterna, odnosno čatrnja, smještena na vrhu južne kule, koja je služila za skladištenje vode.
Ovakvi elementi predstavljaju važan trag u razumijevanju svakodnevnog života u utvrđenim naseljima, jer je snabdijevanje vodom bilo jedan od ključnih uslova njihovog funkcionisanja, naročito u periodima opsade ili otežanog pristupa izvorima vode.
Osim arhitektonskih ostataka, tokom iskopavanja prikupljen je i raznovrstan pokretni arheološki materijal. Među pronađenim predmetima su fragmenti keramičkih posuda, vrhovi strelica, vrh koplja, različito oruđe, granitne kamene kugle te fragmenti kamene plastike.
Prikupljeni materijal bit će adekvatno pohranjen i stručno obrađen, čime će se stvoriti osnova za njegovo detaljnije proučavanje i povezivanje s drugim saznanjima o historijskom razvoju ovog područja.
Arheološka istraživanja predvodio je doc. dr. Edin Bujak s Odsjeka za arheologiju Filozofskog fakulteta Univerziteta u Sarajevu, uz arheologinju Dinu Vajzović-Balihodžić s istog odsjeka, Dženana Brigića iz Muzeja istočne Bosne i Merimu Hajdarbegović Numanović iz Zavoda za zaštitu i korištenje kulturno-historijskog i prirodnog naslijeđa Tuzlanskog kantona.
Terenskom timu pridružili su se i arheolozi iz Slovenije Saša Čaval i Lucija Grahek, Filip Stefanović iz Srbije te stručnjaci iz Poljske. U istraživanjima su učestvovali i Adisa Lepić i Admir Džemidžić, stručnjaci Zemaljskog muzeja Bosne i Hercegovine i Muzeja u Goraždu, kao i biologinja Lejla Mujakić.
Učešće stručnjaka iz više zemalja i različitih naučnih oblasti daje projektu međunarodni karakter te omogućava širi pristup istraživanju, dokumentovanju i očuvanju kulturno-historijskog naslijeđa.
Nakon treće faze arheoloških istraživanja, radovi na Starom gradu Teočak ne završavaju se. Iz Zavoda su najavili da će naredni korak biti konzervatorsko-restauratorski radovi na južnoj kuli.
Ovaj segment projekta posebno je važan jer arheološka istraživanja, osim što otkrivaju ostatke prošlosti, trebaju omogućiti njihovo očuvanje i prezentaciju budućim generacijama.
Revitalizacija historijskih lokaliteta podrazumijeva pažljivo usklađivanje naučnog istraživanja, zaštite izvorne arhitekture i stvaranja uslova da kulturno naslijeđe bude dostupnije javnosti.
Inače, da Stari grad Teočak krije značajno arheološko bogatstvo pokazala su i ranija istraživanja, tokom kojih je pronađena velika količina različitih predmeta koji svjedoče o nekadašnjem životu na ovom prostoru. Dio tog materijala izložen je u Muzeju istočne Bosne u Tuzli.
Među zanimljivim nalazima posebno se izdvaja zvončika, srednjovjekovni cvijet zabilježen i na tvrđavi u Srebreniku, što otvara prostor za dodatna poređenja i proučavanje prirodnog i kulturnog ambijenta srednjovjekovnih utvrda na području sjeveroistočne Bosne.
Svaka nova faza istraživanja tako dopunjava sliku o Starom gradu Teočak, odnosno njegovoj arhitekturi, materijalnoj kulturi i načinu života ljudi koji su u njemu boravili.
Nastavak stručnog rada, obrada pronađenih predmeta i konzervacija očuvanih struktura trebali bi omogućiti da ovaj historijski lokalitet bude bolje istražen i sačuvan, ali i da njegova vrijednost bude jasnije predstavljena javnosti.
